شهرستان قاينات

شهرستان قاينات

 

3

 

 

معرفي كلي شهرستان قاينات در حوزه هاي مختلف :

شهرستان قاينات دومين شهرستان پر جمعيت استان خراسان جنوبي به مركزيت شهر قاين در شرق ايران قرار داشته و از شرق به شهرستان زيركوه و از شمال به استان خراسان رضوي، از غرب به شهرستان سرايان و از جنوب به شهرستان‌هاي درميان و بيرجند محدود شده است.

شهرستان قاينات داراي 3 بخش به نام‌هاي مركزي، سده و نيمبلوك، 5 شهر به نام‌هاي قاين، اسفدن، آرين شهر، خضري دشت بياض و نيمبلوك و تعداد هشت دهستان و 169 روستا مي‌باشد.

وسعت شهرستان بيش از 7502 كيلومتر مربع و بر اساس سرشماري سال 1395 جمعيت آن 116181 نفر برآورد شده است كه حدود 60092 نفر ساكن شهرها و در حدود 56089 نفر در روستاها ساكن هستند.

اهالي خونگرم و نجيب شهرستان قاينات مردمي فرهيخته، مؤمن، نجيب و سخت كوش و داراي مناعت طبع بوده و از قديم الايام پايبندي خاصي به مسائل مذهبي داشته و دارند.

مردم فهيم شهرستان قاينات در پيروزي انقلاب اسلامي نقشي برجسته و پيشتاز در منطقه خراسان بزرگ به عهده داشته اند و با تقديم 5 شهيد گرانقدر در قبل از انقلاب و تقديم بيش از 350 شهيد و 775 جانباز و 31 آزاده و با اعزام بيش از 11 هزار رزمنده در طول هشت سال دفاع مقدس، موطن سرداران شهيدي همچون محمود كاوه، محمد ناصر ناصري،    حسين چداني، ذوالفقار رمضاني و شهيد دكتر مهدي امين زاده مي باشد.

اين ديار خواستگاه و مأمن علماي بزرگي همچون خواجه نصيرالدين طوسي، بوذرجمهر قايني، بامشاد قايني و مشاهيري همچون: شيخ ابوالمفاخر- غياث الدين جمشيد قارني- ابوذرجمهر قايني - ولي دشت بياضي بوده است.

آثار ارزشمند تاريخي و مكان هاي گردشگري از جمله مسجد جامع شهر قاين - قلعه كوه قاين- آب انبار قديمي بازار- آرامگاه ابوالمفاخر-آرامگاه بوذرجمر قايني - خانه سلطاني - خانه قارني و غار خونيك بوده كه گوياي تاريخ افتخار آميز اين سرزمين است.

مردم قدرشناس شهرستان قاينات در تمام رويدادهاي اجتماعي و سياسي و حمايت از اركان نظام همواره پيش قدم بوده، بطوري كه يكي از بالاترين ميزان مشاركت هاي مردمي در انتخابات مختلف بويژه انتخابات اخير رياست جمهوري و رأي به سكان دار دولت تدبير و اميد جناب آقاي دكتر روحاني مربوط به شهرستان قاينات بوده است.

در بخش فرهنگي و آموزش عالي 9 مركز آموزش عالي در شهرستان با بيش از4700 نفر دانشجو و 6 باب مدرسه علميه فعال با قدمت چند صد ساله و 10 باب كتابخانه عمومي،       7 نشريه فعال، 25 خبرنگار، 9 انجمن فعال فرهنگي، 44 كانون فرهنگي مساجد و 6 مؤسسه قرآني در شهرستان وجود دارد كه مشغول به خدمت رساني به قشر فرهنگي، دانشجويان و عموم مردم مي باشند.

شهرستان قاينات در توليدات برخي محصولات كشاورزي استراتژيك استان از جمله زرشك و زعفران در رتبه هاي نخست استان و كشور قرار دارد.

همچنين قرار گرفتن شهرستان در مسير كريدور شمال به جنوب شرق كشور پتانسيل مطلوبي براي توسعه شهرستان رقم زده است.

شهرستان قاين به لحاظ ميزان بار جابجا شده با 34 درصد مقام اول در استان را داراست. در بخش صنعت وكارخانجات بزرگ توليدي، كارخانه سيمان با ظرفيت توليد روزانه حدود 2600 تن، نيروگاه سيكل تركيبي، شركت تروند زعفران، تيزپاك، آرد والسي، خوشه سرخ و طرح بزرگ فولاد قاينات كه در حال احداث مي باشد از جمله طرح ها و كارخانجات مستقر در شهرستان مي باشند.

وجود ذخاير معدني فراوان از جمله معادن سنگ ساختماني، فلزي و غير فلزي، كائولن، بنتونيت و معادن مس بزن آباد و ورزگ پتانسيل مطلوبي براي بهره برداري صنعتي از اين محصولات در شهرستان فراهم نموده است. كه نيازمند تسهيل جذب سرمايه گذار بخش خصوصي در اين بخش مي باشد.

از تعداد 7 شركت سهامي زراعي استاني 3 شركت آن (شركت هاي سهامي زراعي خضري – اسلام آباد – مهدي آباد) در شهرستان قاينات قرار دارد كه از اين شركت ها 2 شركت سابقه طولاني دارند و جزء 4 شركت با سابقه كشوري مي باشند. از مهمترين محصولات كشاورزي شهرستان علاوه بر زعفران و زرشك، مي توان به گندم، جو، پسته و محصولات علوفه اي نام برد و در حدود 19 درصد محصولات زراعي و حدود 17 درصد محصولات باغي استان در اين شهرستان توليد مي گردد

 

شهرستان قاينات به مركزيت شهر قاين در شرق ايران و شمال استان خراسان جنوبي در حد فاصل15و33و12و34عرض جغرافيايي و38و58و60طول جغرافيايي قرار دارد.

اين شهرستان از شمال به شهرستان هاي خواف و گناباد از استان خراسان رضوي،از غرب به شهرستان سرايان و ازجنوب به شهرستان بيرجند و از شرق به شهرستان مرزي زيركوه متصل مي باشد

مركز اين شهرستان بر روي دشتي به همين نام مي باشد.

شهر قاين در مسير بزرگراه آسيايي مشهد به زاهدان و تا مرز افغانستان180كيلومتر فاصله دارد.

اين شهرستان ازسطح دريا1440متر بلندي دارد.

دو شهرستان گناباد و بيرجند در فاصله مساوي 105كيلومتري و در372 كيليومتري جنوب مشهد مقدس و فاصله تا پايتخت1300كيلومتر مي باشد.

رشته كوه قهستان در غرب و شاسكوه در شرق اين شهرستان سر به آسمان نموده و بلند ترين قله منطقه كمر سرخ با 2842متر در نيم بلوك و پست ترين نقطه با 1055متر در دق اسفدن قرار دارد.

وجه تسميه

قاينات به مجموع شهر قاين و روستا ها و مناطق تابعه آن اطلاق مي گردد.

در كتاب احياء الملوك كه از كتب قديمي است آمده كه قهستان را سام ابن نريمان ساخت و عمده منطقه قهستان قاين است.

در كتاب معجم البلدان شهاب الدين ياقوت حموي آورده است كه قهستان معرب كوهستان است و به معني وجود جبال است.

قاين نيز اسم پسر آدم صفي عليه السلام است كه به قابيل تعريف شده و برگرفته از قابيل و هابيل است كه هر دو اسم وصفي است و به معني گاودار و گوسفندار است.

بنابراين قاين در اصل قائين بوده و وجود ارتفاعات بلند منطقه مؤيد اين است كه منطقه قاينات منطقه دامپروري بوده است.

قاينات به مجموع شهر قاين و روستا ها و مناطق تابعه آن اطلاق مي گردد كه بيشتر جمعيت آن را روستائيان تشكيل مي دهند و چون با حرف الف و ت جمع بسته شده است به قاينات مشهور مي باشد.

لازم بذكر است اين شهرستان اولين شهرستاني بوده است كه پس از انقلاب با مصوبه شوراي عالي انقلاب فرهنگي به شهرستان ارتقاء پيدا كرده است. منطقه قاينات يكي از اولين خاستگاه هاي تمدن خراسان است كه مسجد جامع شهر قاين قدمتي بيش از 1000 سال دارد.

پيشينه تاريخي:

شهرستان قاينات كه در شمال استان خراسان جنوبي واقع شده است از سابقه تاريخي بسيار طولاني برخوردار است .

در كتاب باستان شناسان آمريكايي آمده،قاينات در دوران پارينه سنگي مياني زندگي غار نشيني داشته ودر غارهاي فارسان،تجرگ،غارجوجه و غار خونيك آثار و بقاياي زندگي غار نشيني مشهود است.

در بسياري ديگر از كتب تاريخي همچون سفرنامه ناصر خسرو قبادياني ،سفر نامه ماركوپولو،كتاب شهرستان هاي ايران،تاريخ قاين،سفر نامه سايكس،كتاب احياء الملوك،تاريخ سياسي خراسان،بهارستان آيني و كتاب اصطخري از تاريخ گذشته قاينات همچون آداب و رسوم و آيين و مذهب مردم قاينات مطالب زيادي آمده است.

مردم قايناتبه زبان فارسي دري سخن مي گويند و از نژاد آريايي و پيرو آيين اسلام و اكثرا مذهب شيعه مي باشند.

در قاينات آثار تاريخي بسيار ارزشمندي وجود دارد كه گوياي سابقه تاريخي اين منطقه است.

مسجد جامع شهر قاين،مسجد جامع خضري ،قلعه كوه(آرتاگوانا) و غارهاي متعدد و ده ها اثر تاريخي ديگر گوياي اين مطلب است.

 

مسجد جامع قاين

 مسجد جامع قاين از آثار ساخته شده در اواخر دوره ايلخاني و اوايل دوره تيـموري است. اين اثر داراي اجزايي از قبيل صحن، ايوان، شبستان‌‌ها، حجره‌ها، در ورودي، پاياب و ساعت آفتابي است. ايوان مسجد شاخص‌ترين عنصر معماري آن است. عمده تزيينات به كار رفته در بنا شامل آجركاري‌هاي پيشاني ايوان، نقاشي‌هاي سطوح داخلي ايوان و تزيينات بكار رفته در محراب‌هاي دوگانه آن مي‌باشد

.

مسجد جامع خضري

http://khavarestan.ir/sites/default/files/fullimages/2_112.jpg

 

قدمت: قاجاريه        نشاني اثر: كيلو متر 2 جنوب شهر خضري

بناي مسجد جامع خضري در فاصله يك كيلومتري شهر جديد خضري قرار دارد.

مفاخر سياسي ،علمي و ادبي شهرستان قاينات:

مشاهير و نام آوران قاينات همچون- شيخ ابو المفاخر نخست وزير معروف بهرام شاه غزنوي ،

 

-سيد محمد نوربخش بنيانگذار فرقه نوربخشيه بوده است.

- قاضي حسين علوي قايني مغز متفكر حسن صباح و مرد شماره يك اسماعيليان

- بوذرجمهر قايني امير و شاعر معروف عصر غزنويان:

قدمت: تيموري-صفوي       نشاني اثر: كيلومتر 5 جنوب شهر قاين

مقبره بوذرجمهر يكي از عرفاي نامدار، سياستمداران و شاعران قرن چهارم و پنجم هجري قمري در 5 كيلومتري جنوب قاين بر دامنه كوه ابوذر قرار دارد. اين بنا از بناهاي ساخته شده در قرن 6 و 7 هـ. ق مي‌باشد. اين بنا به شكل چليپايي و با معماري زيبايي ساخته شده. بقعه آن چهار ايواني است و گنبد بر فراز اين ايوان‌ها استوار شده است. تزيينات گچبري زير گنبد از زيباترين بخش‌هاي اين بنا محسوب مي‌شود.

- امير جمشيد قارني

- امير خليل زيركوهي

-محمد معصوم دشت بياضي از امراي معروف قاينات

-سري شاعر نابيناي قايني

- مولانا ولي دشت بياضي

- منشي بمرودي

- قاصر و عاصي زهاني از جمله شعراي معروف قاينات مي باشند.

     

 

جاذبه هاي گردشگري و ابنيه تاريخي:

گردشگري كوهستان:

بوذرجمهر قايني:


44درصد شهرستان كوهستاني است.بلند ترين قله به نام بام خراسان جنوبي، سياه كوه در غرب بيناباج از توابع بخش نيمبلوك بالغ بر2857متر ارتفاع دارد.

وجود دهها كوه با بلنداي بيش از2000متر موقعيت خوبي را براي كوهنوردي و گردشگري كوهستان براي علاقمندان فراهم نموده است.

جنگل:

گونه هاي جنگلي شامل بنه ،بادمشك،بادام كوهي،انجير كوهي،تاغ و قيچ است.

جنگلهاي منطقه كوهستاني از نوع درختان ارغوان وحشي،بنه،سنجد تلخ،بيد،انجير وحشي،بادمشك و در دشت ها از نوع گز و اسكنبيل مي باشد.

درختان كهنسال:

درختان كهنسال يادآور وعظمت و شكوه گذشته اين خطه مي باشد. تا كنون 10درخت سرو و دو چنار با قدمت1500تا2200سال در روستا هاي مزدآباد،نوغاب پسكوه،مهموئي شناسايي شده كه محيط تنه بعضي به 5/8متر مي رسد.

گياهان دارويي:

توليد ترنجبين از خار،كتيرا از گون ،سريش از كما منافع خوبي را عايد مردم منطقه مي كند.

ديار مارها:59گونه مار زنده ،25 نوع پستاندار،17 گونه از خزندگان و دوزيستان منحصر به فرد در اين منطقه حضور دارند.

منطقه شكارممنوع شاسكوه و دشت اسفدن از دير باز مورد علاقه مارشناسان و مارگيران بوده و به طوريكه افراد بومي روستا هاي گرماب و تيگاب و سرمستي گونه هاي مختلف مار را كاكلا شناخته و به ارزش اين خزندگان واقفند .آنها مجوز دارند خانوادگي با مار گيري و فروش آن در آمد خوبي كسب كنند.

فصل مار گيري اواخر پاييز تا اوايل زمستان و اول بهار تا آخر تابستان است.

انواع مارهاي منطقه عبارتند از:جعفري،كبري،شتري،عينكي ،شاخدار و مار ساه است.

 

گردشگري روستايي:

برخي روستا ها چشم اندازهاي گردشگري جالبي دارند از جمله:كره،باراز،كارشك،بيناباج،بيهود،كلاته سعيد،ورزگ،هندوستان كه به لحاظ باغات وسيع زرشك ،آثار زلزله،و منازل پلكاني ؛جذاب و ديدني مي باشند.

مناطق ييلاقي دره نيم بلوك،دره خونيك گدار،دره زول و پارك جنگلي قاين،بلوار بوذرجمهرقايني،پارك خضري و دشت بياض و سدهاي بيهود،بارازو كلاته سعيد از آن جمله اند.

غارها:

غارهاي شهرستان عبارتند از:غار لكي اسپيور،خونيك،غارجوجه،فارسان نيم بلوك،ميانكوه محمدآباد علم،ترشاب تجرگ،پل خير اندريك،ملك خنجوك،غار ديو ورزق،غار روشك كه در اغلب آنها آثار زندگي غارنشيني به يادگار مانده است.

دژها و قلاع باستاني: قلعه كوه يا قلعه آرتاگوانا

 

قدمت: اسماعيلي      نشاني اثر: كيلومتر 5 جنوب شهر قاين

قلعه كوه قاين اثري عظيم و شاخص با چندين هكتار مساحت است كه از قلاع دوره سلجوقي و يكي از پايگاه‌هاي عمده فداييان دوره اسماعيليه است. اين قلعه بر فراز كوهي مشرف بر شهر قاين ساخته شده است كه از سمت جنوب و شرق به كوهستان و از سمت غرب و شمال به دشت قاين محدود مي‌شود.


قلعه كوه قاين(آرتاگوايا)دژيست تاريخي در3كيلومتري جنوب قاين كه بر فراز كوهي صعب العبور بنا شده است.شاسكوه و عظمت و بزرگي اين دژ باستاني سيطره و ابهت خود را در اولين نگاه بر بيننده تحميل مي كند.كه لحظاتي چند خود را در گذشته مي بيند.

پل سنگي فارسان، غار فارسان:

http://khavarestan.ir/sites/default/files/fullimages/qaen%20pol.jpg

 

قدمت: اسلامي        نشاني اثر: كيلومتر 70 شمال غرب قاين روستاي ثغوري

پل سنگي فارسيان در ٦٢ كيلومتري شمال شهرستان قاين، ١٢ كيلومتري شمال شهر خضري و ٢ كيلومتري شمال شرق روستاي ثغوري واقع شده است. اين منطقه از نظر تفرجگاهي از شرايط مناسبي برخوردار است. پل سنگي با طول ٣٠ متر و ارتفاع ٢٠ متر به همراه چندين غار كوچك و بزرگ پناه گاه پرندگان شكاري و خصوصاً كبوتر وحشي است.

مهمترين قلاع قاينات عبارتند: قلعه سراب، هاجراباد، سده، آفريز، نوغاب پسكوه، خوگ، آويچ، استرا باد، گريمنج، جزنان و قلعه دختر قاين و دژ زير زميني نيگ در زير زمين با ده ها معبر و اتاق از مهمترين دژ هاي شهرستان قاينات مي باشد.

منازل قديمي: منزل قارني در شهر قاين مربوط به دوره قاجاريه ،منزل مير در شهر قاين مربوط به دوره زنديه،منزل سلطاني در شهر قاين مربوط به دوره زنديه، منزل افشاري در روستاي باراز مربوط به دوره قاجاريه ، منزل صبوحي در روستاي كره مربوط به دوره قاجاريه،منزل اقبالي در آرين شهر مربوط به دوره قاجاريه و منزل صفر زاده در آرين شهر مربوط به دوره قاجاريه از مهمترين منازل قديمي است.

 

خانه تاريخي سلطاني (موزه مردم‌شناسي قاين)

http://khavarestan.ir/sites/default/files/fullimages/5_93.jpg

 

قدمت: قاجاريه         نشاني اثر: مركز شهر قاين – خيابان جانبازان

بناي خانه قديمي سلطاني متعلق به خانواده سلطاني از ملاكين و بزرگان قاينات بوده است. اين بنا همزمان با بناي قديمي خانه حقيقي(مير) ساخته شده و با توجه به شباهت‌هاي فراوان (از لحاظ طرح معماري و تزئينات) كه بين دو بنا وجود دارد احتمالاٌ معمار هردو بنا يك نفر بوده است. اصل بنا متعلق به دوره زنديه بوده و در دوره قاجاريه در ايوان زمستاني بنا تغييراتي بوجود آمده است.

خانه قارني:

http://khavarestan.ir/sites/default/files/fullimages/13_19.jpg

 

قدمت: قاجاريه        نشاني اثر: مركز شهر قاين – خيابان جانبازان

بناي خانه قارني در بافت قديمي شهر قاين واقع شده است با در نظر گرفتن شواهد موجود ساخت بنا به دوره قاجاريه باز مي‌گردد.

http://khavarestan.ir/sites/default/files/fullimages/14_16.jpg

 

ديدنيهاي قاين: موزه مردم شناسي قاين

موزه مردم شناسي قاين درمنزل قديمي سلطاني  واقع  شده است.

اين موزه شامل مراسمات آداب و رسوم، هنرها و صنايع دستي اين شهرستان است.

موزه مردم شناسي قاين  (منزل قديمي سلطاني ) در خيابان جانبازان _جانبازان 10 –و خيابان رجائي-رجائي 3 واقع شده است.

http://khavarestan.ir/sites/default/files/fullimages/6_89.jpg

 



 

آب و هوا :

آب و هواي شهرستان به شدت تاثيرپذير از رشته كوه هايي است كه در مجاورت آن كشيده شده است.بطور كلي برخورداري از تابستاني طولاني و زمستاني سرد از خصوصيات اين منطقه مي باشد.

 

مزارع و زعفران(طلاي سرخ)قاينات:

 

قاينات پايتخت زعفران جهان با توليد مرغوب ترين و با كيفيت ترين زعفران در جهان

برداشت گلهاي زعفران در صبحگاهان و آيين هاي زيباي آن و عجين شدن نام زعفران با قاينات هر گردشگري را به سوي خود جذب مي كند.

گلهاي ارغواني زعفرانكه در فصل پاييز رشد و نمو مي نمايند شكوه و عطر حاصي به منطقه مي بخشد.برگزاري جشنواره هاي ملي زعفران در آبان ماه كه هر دو سال يك بار برگزار مي گرددفموجب شده كه اين شهرستان در فصل برداشت گلهاي ارغوان زعفران ميز بان تعداد زيادي از گردشگران و محققان باشد.

با غات زرشك(ياقوت سرخ )قاينات:منطقه قاينات بزرگترين توليد كننده زرشك است.چشمانداز باغات زرشك كه در طي سال به رنگ هاي سبزفزرد و قرمز به خود مي گيرد،بسيار ديدني است.

 

 

سوغات :

 

از محصولات كشاورزي قاين مي توان به زعفران، گندم، جو و پسته اشاره كرد اما آنچه اين شهرستان را به سرزمين طلاي سرخ و ياقوت سرخ معروف كرده وجود "زعفران "و " زرشك " با دارا بودن بهترين كيفيت در كشور و دنيا مي باشد .

بنابراين زعفران و زرشك اين ديار سوغاتي ارزشمند براي ميهمانان نوروزي و گردشگران است.

 آداب و رسوم :

مراسم كوزه شكني يكي از آداب و رسوم پايان سال مردم شهرستان قاين است كه از دير باز در اين شهرستان اجرا مي شود. اين رسم در روزهاي پايان سال بعد از برگزاري مراسم چهارشنبه سوري انجام مي شود . به اين طريق كه كوزه هاي كهنه و قديمي را كه آب از آن تراوش نمي كند و آب داخل آن سرد نمي شود و همچنين به مرور زمان و استفاده طولاني از آن ، داخلش را جلبك گرفته و ديواره ي آن سبز رنگ شده است ، از سردر حياط خانه به داخل كوچه مي انداختند و براين اعتقاد و باور بودند كه با شكسته شدن اين كوزه بلا و بيماري از اين خانواده دور خواهد شد.  اين مراسم به شماره817 -4/11/91 در فهرست ميراث معنوي كشور (ناملموس) كشور به ثبت رسيده است.

 


بي بي گردي » از جمله آئين ها و مراسم ابتداي سال است كه هنوز هم در برخي مناطق شهرستان قاينات مانند خضري دشت بياض، كارشك و بسكاباد برگزار مي شود. براي اين مراسم كه در روز 12 فروردين و براساس يكي از داستان هاي قديمي انجام مي شود زنان سالخورده (بي بي) را براي گردش به خارج از روستا مي برند. سپس يكي از زنان سالخورده در جلو و زنان و دختران همراه با شادي و دايره زنان پشت سر او از روستا خارج مي شوند و در محلي كه قبلا قنات و چشمهء آبي بوده است و فعلا متروكه شده جمع مي شوند و براين اعتقاد و باور هستند كه غم و غصه ها را در چاه مي ريزند و سال آينده را همراه با شادي، خوشي و سلامتي شروع خواهند نمود.

 

 

مراسم نخل بندي در شهر قاين

نخل اتاقكي است كه از نرده هاي چوبي ساخته شده و رويه آن با پارچه هاي رنگارنگ  اهدايي مردم تزيين شده است. جلوي نخل عكسي ازحضرت علي(ع) يا امام حسين(ع) نصب شده و فردي در ميان نخل مرتبا چاووشي مي خواند. اين نخل سرانجام به چهارراه مسجد جامع انتقال يافته ومرد ها دايره وار يكدست دركمربغل دستي و با دست ديگر بر سينه ميزنند و با حركاتي موزون يك پا جلو گذاشته و زيگذال دور نخل مي چرخند. راهنما كه نوحه خوان است در وسط دايره قرار گرفته و اشعاري مي خواند و هربيت بعدي را جمعيت پاسخ مي دهند:

يا عباس ياعبــــاس                              جانم فداي عبــــاس

اي جانثارم عبـــاس                              اي شهريارم عبـــاس

رفتي كجا بـــــرادر                             اي غمگسارم عبــاس

اي كوفيان بي حيـا                              حسين چه كرده باشما

اي مونس غريبـــان                             سقاي غم نصيبـــــان

جزتو مـرا معينــــي                                در كربلا نبـــــــاشد

اي شهريارم عباس                                 اي جانثــــــارم عباس

در دست قوم كافر                                 تنهايم اي بــــــــرادر

يكدست را به پيكر                                هرگز صـــــدا نباشد

جاناي براي چه از تن                             دستت جداي باشـد

اي شهريارم عبـــاس                              اي جانثارم عبــــاس

رفتي كجا بــــــرادر                               اي غمگسارم عبـاس

رفتي تو از پي آب                                  آب اي جهان تــاب

كشد بدهر نايـاب                                   تا بــــــهر ما نبــاشد

بايد كه دست خودرا                               ديگر زجان بشويــي

شاهي كه لشكرش را                              صاحــــب نوا نباشد

اي شهريارم عبـــــاس                             اي جانثارم عبــــاس

 

 

قروتي:

ابتدا قروت را در آب خيس مي كنند و سپس مقداري مغز گردو مي كوبند و در تغارچه قروت مالي مي ريزند. آن گاه قروت ها را از آب گرفته  و گردوهاي كوبيده را به آن افزوده و با دست مي سايند و بتدريج كه غليظ شد مقداري آب به آن مي افزايند. سپس نعناع را در روغن داغ نموده، قروت بدان مي افزايند و كماچ درآن ريز كرده و ميل مي كنند.

 

انواع قروت(كشك):

قروت يا كشك،

 براي تهيه قروت، دوغ را در تجقن آن قدر مي جوشانند تا بيشتر آب آن بخار شود. بعد مشت كرده روي سفتقوت خشك مي كنند.

قروت ديگ چدني،  اگر به هنگام جوشاندن دوغ قطعه چدني درآن بيندازند و سياه شود، قروت حاصله سياه رنگ شده  به آن« قروت ديگ چدني» مي گويند.

قروت چرخي، اگرشير را چرخ كنند و خامه آن را بعد از ماست بندي و جدا كردن كره ، دوغ حاصله را بجوشانند« قروت چرخي» به دست مي آيد. قروت چرخي در مقايسه با ديگ چدني ارزش كمتري دارد و سفيد رنگ است.

قروت ماسي، اگر ماستي كه كره آن را نگرفته اند با سير بجوشانند،« قروت ماسي» توليد مي شود.

قره قروت، اگرآب پنيريا آب حاصله از كشك چكيده  را بجوشانند تا خوب غليظ شود و بعد آن را با دسته گزي بهم  بزنند تا سفت شده و بعد خشك كنند، قره قروت به دست مي آيد.

 

قروت، از انواع فراورده هاي لبني روم مي توان به قروت اشاره كرد. اين محصول از گذشته هاي دور ابتكاري براي اين مردم محسوب شده تا با ذخيره سازي لبنيات در فصول مختلف سال خودكفايي نسبي غذايي را براي اين مردم ميسر سازد. قروت براي اين مردم غذايي دلچسب و بسيار لذيذ است، به خصوص وقتي با كماچ باشد و در تقارچه با مواد افزودني همچون گردو، روغن زرد و پياز و نعناع همراه شود، لذت آن دو چندان مي شود. از جمله خواص آن پيشگيري از سرطان، افزايش قدرت دفاعي بدن، تحريك كننده توليد سلول هاي ايمني بدن، افرايش دهنده طول عمر سلول ها و جلوگيري از پوكي استخوان مي باشد و شايد به همين علت بوده كه در فرهنگ مردم آمده: قروتي مزه داره / پلو آوازه داره.

 

صنايع دستي :

صنايع دستي شهرستان قاينات همانند پيشينه تاريخي اين منطقه داراي قدمت و اصالت بوده و از تنوع و ويژگيهاي منحصر به فردي برخوردار است . در كتب معتبر تاريخي به صناعان زيرك و استاد اين منطقه و بافته هاي داري و نساجي سنتي (كرباس و پلاس) اشاره شده است.  پارچه و فرش نيز از صادرات قاينات به ديگر نقاط بوده  و ابريشم قاين و پارچه هايي كه از آن اعيان و اشراف قبا مي ساختند نيز در زمره اين اقلام صادراتي قرار مي گرفتند. در خصوص قالي و قاليچه قاينات در منابع تاريخي اشاره شده است كه  اگر به لطافت و ظرافت قالي و قاليچه كرمان و كاشان نباشد يقيناً در استحكام و دوام  و ثبات رنگ بر قالي هاي ساير نقاط مزيت دارد. قاليچه هاي سده (آرين شهر)  از نظر ظرافت با فرش هاي درخش رقابت مي كند مك گِرگر جهانگرد انگليسي در دوره قاجار، در كتاب ( شرح سفري بر ايالت خراسان ) مي گويد در قاينات از گلدوزي روي ابريشم كه به وسيله زنان انجام مي شود بايد ياد كرد.

بطور كلي از صنايع دستي بومي (رشته و حرف) شهرستان قائنات مي توان به توليد انواع قالي و قاليچه ، جاجيم بافي، حوله بافي، پلاس بافي، سفره آردي ، گليم بافي، ريسندگي، دباغي سنتي، سفالگري، رودوزيهاي سنتي،سبد بافي (پَخَل بافي) و چلنگري (آهنگري سنتي) اشاره كرد.

مناطق مهم اين توليدات شهرهاي قاين، آرين شهر، نيمبلوك ،خضري و روستاهاي مهنج ، روم، تجن، بيهود، اسفدن، زهان، زول، محمد آباد، شير مرغ، ابراهيم آباد، اخجول، كرغند، پردان، شيرخنج ،خونيك سفلي، گزيدري عليا، اندريك، خوگ ، خسروي شاسكوه و خشك مي باشند.

 
 
 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تاریخ به روزرسانی:
1396/03/11
تعداد بازدید:
61
امتیازدهی
میانگین امتیازها:3 تعداد کل امتیازها:11
مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0)

ارسال نظرات
نام
آدرس پست الکترونیکی شما
شماره تلفن
توضیحات
تغییر کد امنیتی
کد امنیت
Powered by DorsaPortal