شهرستان نهبندان

شهرستان نهبنــدان

 

 

موقعیت جغرافیایی :

شهرستان نهبندان با 41102 کیلومتر مربع وسعت، جنوبی ترین شهر استان خراسان جنوبی است. این شهر در طول جغرافیایی 60 درجه و 30 دقیقه و عرض جغرافیایی 31 درجه و 33 دقیقه و در ارتفاع 1196 متری از سطح دریاهای آزاد قرار گرفته است.

شهرستان نهبندان به اقتضای موقعیت طبیعی آن و مجاورت با کویر در دشتی نسبتاً وسیع واقع شده است. از نظر ناهمواری این شهرستان در شمال مشتمل بر ارتفاعاتی است که قلل آن به2500متر می رسد کوه سرخ-کوه بیدمشک - کوه بوبک از جمله این ارتفاعات است.

پیشینه تاریخی:

در زمانی که سیستان و قهستان به عنوان دو منطقه حاکم نشین مطرح بوده اند «نه» و «بندان» دو مرکز مهم حکومتی به شمار می آمدند و برای هر کدام نایب الحکومه ای از سوی حاکم انتخاب می شده است. در این بین «نه» بزرگتر و مهمتر از «بندان» بوده و همچنین به دلیل اینکه تعدادی شهر با نام «نه» در سطح کشور وجود داشته است  برای معرفی این منطقه «نه» را به همراه «بندان» می گفتـه اند، بعدها با مرکزیـت و توسعه « نه» ایـن شهر «نهبندان» نام گرفته است.

اشاراتی که به پیشینه تاریخی نهبندان در قبل از اسلام در منابع تاریخی شده  بسیار محدود است. یکی از منابع مستقل و کم نظیر راجع به ایران ، تقریباً مربوط به زمان تولد حضرت مسیح (ع)، سفرنامه ایزودور خاراکسی است که  بیشتر از لحاظ اطلاعات راجع به شرق ایران مورد توجه می باشد.  از اظهارات خاراکسی چنین استنباط می شود که نیه یا نه واقع در حاشیه شرق لوت در سمت جنوب، شهر مهمی بوده است.

  جمعیت :

جمعیت این شهرستان بر طبق سرشماری سال ۱۳۹۰، برابر با ۵۷٬۲۵۸ نفر بوده‌است.

 کشاورزی :

از محصولات کشاورزی شهرستان نهبندان می‌توان به انّاب، خرما، پسته، زعفران، زرشک، انار و اشاره نمود

 سوغات :

انّاب، خرما، پسته، زعفران، زرشک، انار

 

 

صنایع دستی :

نهبندان در گذشته نه و نیه نامیده می شده است. بیشتر منابع تاریخی از جمله تاریخ سیستان از این سرزمین به همین نام ها یاد کرده اند.  صنايع دستي هر منطقه متاثر از شرايط اجتماعي و اقليمي و طبيعي منطقه است ، اين شهرستان نیز به دلیل شرایط خاص جغرافیایی و فقر عمومی اکثر ساکنان منطقه باعث شده که بومیان از هر امکاناتی درراه تأمین مایحتاج خوداستفاده نمایند . وجود درختان نخل ، موجب رونق صنايع دستي حصيري ( بوریا بافی ) گردیده و مردمان با ذوق منطقه با این محصول طبیعی ، صنایع دستی بی بدیلی را خلق می کنند. هم مرز بودن با استان سیستان و بلوچستان نیز در نوع تولیدات صنایع دستی منطقه نهبندان تأثیر گذار بوده است .توليد انواع رودوزیهای سنتی از جمله سکه دوزی ،آئینه دوزی ،  بلوچی دوزی ، تولید انواع  قالیچه با نقش و نگار بلوچی از جمله این تأثیر پذیری مي باشد .از دیگر صنایع رایج در این شهرستان می توان به قالي بافي،‌گليم بافي،‌سياه چادر بافي، پلاس بافي،جاجیم بافی ، حوله بافی نام برد.  مهمترين مناطق توليد محصولات صنايع دستي اين شهرستان عبارتند از : نهبندان، شوسف، دهسلم، ميغان، چهار فرسخ، دهنو، كلاته سرخ ، حیدرآباد ، چاهداشي، طارق، چاه دراز، سهل آباد، عربخانه، شاه كوه، سلطاني،‌ چاه گرد، سيدال، بورگان عليا، زنگويي و بندان

 
 
 
 

 

    مشاهیر :

اين سرزمين همچون ديگرسرزمين ها ازعهدة وظيفه‌اي كه خالقش برعهدة او نهاده است به خوبي برآمده و انديشمنداني را دردامان خويش پرورانيده است.بزرگاني كه اولين بار پشتشان راخاك گرم وتفديده اين دياردر آغوش كشيده وآخرين بار هم غريبانه در دل كوير صورت برخاك پر مهر وطنشان نهاده وباخاموشي چراغ وجودشان،نام وياد آنان نيز از اذهان پاك گشته است.از جمله مي‌توان به انديشمنداني همچون:ابن عبدالرحمن بن عبدا...كه نامش موجب درخشش ديار كوير درصفحات تاريخ است.فقيه ابوبكر نيهي،نوابه فخي شاعره‌اي عارف كه قدم در وادي عرفان گذاشت و اندیشمندان دیگری كه در اين نوشتار كوتاه مختصری به آنهااشاره ای می شود.

۱- حاج شیخ شاهمراد باقری کوشه:مجتهدنام آور و زاهد

۲- عبدالرحمن بن عبدا...:وی برادرزاده حسن بن عبدالرحمن است.همچنان که یاقوت حموی می گوید:(ازاین دواندیشمند نیهی (اهل نه)هیچ اثری جزءتنها نامی بر اوراق پراکنده تاریخ باقی نمانده است.

۳- نوابه خفی:نوابه خفی دختر میرزامحمدخان ((نهی))شاعره ای توانابودودرشاعری خفی تخلص می کرد، پدرش محمدخان نهی از خوانین ((نه)) بود،نوابه شاعری عارف بودکه قدم در وادی عرفان گذاشت وگویندبه سیدمرتضی که اهل ریاضت وازولایت ((نه)) بود ارادت داشته ودرطریقه سلوک ازاو متابعت می نموده است ودیوان شعری ازاو باقی مانده که مرحوم میرزا محمدشهاب نهی که ازشاعران هم عصراوبوده جمع آوری کرده است.وی درسال ۱۳۰۸ ق چشم ازجهان فروبست.

۴- مهتاج نهی:ازفضلا وروضه خوانان وشاعران ((نه)) بوده که دفتری به خط نستعلیق ازوی به یادگار مانده که قصایدی درمدح پیامبر(ص) واهل بیت (ع) سروده است.

۵- شهاب الدین نهیی:میرزا محمد ابراهیم مشهور به میرزا شهاب اصلش از((نه))است دردارالحکومه امیرعلم خان حشمت الملک منشی ومستوفی بود،مردی فاضل،شاعر،نکته سنج وسخندان بوده،عارف وشیفته ی عرفان ودرعلوم ادبی وریاضی،استاد ودرحوزه تدریس داشته،قصاید،غزلیات،ترجیعات ومراثی بسیاردارد.

۷- احمد علی شهابی نیهی متخلص به حریف:درسال ۱۲۹۳هـ ق درنهبندان متولد شده،وی دیوان شهری دارد،دوران تحصیلات ابتدایی رادرنهبندان به پایان رسانیدوبرای تحصیلات بالاتربه دارالعلم مشهدرفت ودرعلوم وحکمت منطق نیزاستادبودودرسال ۱۳۵۵هـ ق چشم ازجهان فروبست ودرزادگاهش مدفون گردید.

۸- سیدمحمدحسین کبریایی:ازسادات نهبندان است که درسال ۱۲۶۳ هـ .ش درخانواده ای اصیل ونجیب دیده به جهان گشود.شاعر،عارف وخوشنویس نهبندانی،تحصیلات ابتدایی رادر(نه) گذراندوپس ازرسیدن به سن رشد عازم مشهدگردید،ودرحوزه علمیه خراسان زبان وادبیات عرب ومباحثی ازعلوم معقول رافراگرفت.

۹- حاج شیخ جواد عارفی:مجتهد نام آور

۱۰- حاج اسماعیل دهکی:استادعلوم دینی ومبارز معروف

۱۱- دکترنقیب نقوی:درسال ۱۳۳۲درنهبندان متولد ودرسال ۱۳۴۴به مشهدرفت ودوره های کارشناسی وکارشناسی ارشدودکتری زبان وادبیات فارسی رادردانشگاه فردوسی به پایان رسانید .

۱۲- حبیب آقاحسنی:درسال ۱۳۴۵درنهبندان متولد شد.

۱۳-حسن بن عبدالرحمن:ابومحمد حسن بن عبدالرحمن فقيه شافعی ازجمله محدثين وفقهای شافعی است که ياقوت حموی درکتاب معجم البلدان ايشان را به نيه نسبت داده است.

تاریخ به روزرسانی:
1396/02/09
تعداد بازدید:
112
Powered by DorsaPortal